Rijnroute fietsen: van Mainz naar Keulen in 5 etappes

De Rijnroute fietsen tussen Mainz en Keulen is het mooiste stuk van de hele Rheinradweg. In ruim 200 kilometer fiets je door het Middenrijndal, langs de Loreley, tientallen burchten en wijndorpen met vakwerkhuizen. En het is bijna helemaal vlak.

Dit stuk is onderdeel van EuroVelo 15, die van de bron in Zwitserland naar Hoek van Holland loopt. Wij zoomen in op de etappe die de meeste Nederlandse fietsers kiezen: van Mainz naar Keulen, in vijf dagen. Met afstanden, veerponten, de beste reistijd en waar je slaapt.

Waarom juist dit stuk van de Rijnroute?

Tussen Bingen en Koblenz snijdt de Rijn zich door het leisteengebergte. Dat stuk van 65 kilometer staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO en telt meer dan 40 burchten en ruïnes. Nergens in Europa fiets je zo dicht langs zoveel kastelen.

Het fietspad ligt vrijwel overal op de dijk of direct langs het water. Je hebt geen noemenswaardige klim, tenzij je zelf een burcht op wilt. Daarmee is dit een prima route voor beginners en voor wie op een e-bike een eerste buitenlandse fietsvakantie maakt.

De 5 etappes van Mainz naar Keulen

Onderstaande indeling houdt de dagen tussen de 35 en 50 kilometer. Zo blijft er tijd over voor een veerpont, een wijnproeverij en een burchtbezoek. Wil je sneller, dan voeg je etappe 2 en 3 samen tot een dag van 85 kilometer.

Etappe 1: Mainz naar Rüdesheim (35 km)

Je begint in Mainz, dat je vanuit Utrecht in ongeveer vier uur per trein bereikt. Neem eerst de tijd voor de Dom en het Gutenberg-Museum. Daarna fiets je aan de linkeroever via Ingelheim naar Bingen, waar je met het pontje oversteekt naar Rüdesheim.

Rüdesheim is toeristisch, maar de Drosselgasse en de wijngaarden van de Rheingau zijn het waard. Tip: neem de kabelbaan naar het Niederwalddenkmal voor het uitzicht over de Rijnknie waar het dal begint.

Etappe 2: Rüdesheim naar Sankt Goar (42 km)

Dit is de koningsetappe. Vanaf Bingen versmalt het dal en volgen de burchten elkaar op: Burg Reichenstein, Burg Sooneck, de tolburcht Pfalzgrafenstein midden in de rivier bij Kaub en Burg Stahleck boven Bacharach.

Bacharach is het mooiste dorp van de hele route. Stop hier voor koffie of lunch bij de vakwerkhuizen aan de Oberstrasse. Na Oberwesel doemt de Loreley op, de 132 meter hoge rots waar de rivier het smalst en het diepst is. Vanaf de rots heb je een fenomenaal uitzicht; per fiets is het een pittige klim van 2 kilometer, per pendelbus vanaf Sankt Goarshausen gaat het ook.

Etappe 3: Sankt Goar naar Koblenz (38 km)

Vanuit Sankt Goar fiets je via Boppard, waar de Rijn de grootste bocht van zijn loop maakt. De Vierseenblick bij Boppard laat de rivier lijken op vier losse meren. Vanaf Braubach ligt de Marksburg hoog boven het water, de enige burcht in het dal die nooit is verwoest.

Koblenz is het einde van het Werelderfgoed. Bij het Deutsches Eck stroomt de Moezel in de Rijn. Vanaf hier kun je ook de Moezelroute stroomopwaarts pakken, mocht je meer dagen hebben.

Etappe 4: Koblenz naar Bonn (60 km)

De langste dag, maar het dal wordt breder en het fietspad ligt strak langs het water. Via Andernach, met de hoogste koudwatergeiser ter wereld, en Bad Breisig fiets je naar Remagen. Hier staan nog de pijlers van de beroemde brug uit de Tweede Wereldoorlog.

Bij Bad Honnef zie je de Drachenfels, de laatste echte berg langs de route. Wie wil, klimt naar de ruïne of neemt de tandradbaan vanuit Königswinter. Daarna is het nog 15 kilometer naar Bonn.

Etappe 5: Bonn naar Keulen (35 km)

Een rustige slotdag. Je fietst door de universiteitsstad Bonn, langs het Beethoven-Haus, en volgt de rivier naar het noorden. Bij Wesseling is het even industrieel, maar de laatste kilometers langs de Rheinauhafen en de Dom van Keulen maken alles goed. Ga vanaf hier met de trein terug: Keulen heeft directe ICE-verbindingen met Utrecht en Amsterdam.

Beste reistijd voor de Rijnroute

Mei, juni en september zijn de beste maanden. Dan is het 18 tot 24 graden, zijn de campings open en is het minder druk dan in juli en augustus. September is extra bijzonder: dan is de wijnoogst bezig en hebben de dorpen wijnfeesten. Bacharach en Boppard vieren hun Winzerfest meestal eind september of begin oktober.

Wil je met een Rijn in Vlammen meefietsen, plan dan rond een van de vuurwerkavonden bij Bingen (begin juli), Koblenz (tweede zaterdag van augustus) of Sankt Goar (derde zaterdag van september). Boek dan ruim van tevoren, want de hotels zitten die weekenden vol.

Wind, richting en veerponten

Fiets stroomafwaarts, dus van Mainz naar Keulen. De wind komt hier overwegend uit het zuidwesten, waardoor je hem in de smalle passages vaak schuin in de rug hebt. Bovendien is de heenreis per trein dan het langst en de terugreis kort, wat lekker is met een moe hoofd.

Het pad ligt afwisselend op de linker- en rechteroever. Bruggen zijn tussen Mainz en Koblenz schaars; je wisselt met veerponten bij Bingen, Kaub, Sankt Goar en Boppard. Een overtocht kost 2 tot 3 euro per fietser en de ponten varen in het seizoen elk kwartier tot half uur. Buiten het seizoen liggen ze soms stil, dus check dat vooraf.

Waar overnachten

Het Middenrijndal heeft hotels, pensions en campings in elk dorp. Reken op 80 tot 130 euro voor een tweepersoonskamer in een fietsvriendelijk pension, en 12 tot 20 euro per persoon op een camping. Aanraders zijn de campings bij Bacharach (Sonnenstrand, direct aan de Rijn) en Boppard.

Let op de treinen: aan beide oevers rijden goederentreinen, ook 's nachts. Kies een kamer aan de achterkant of neem oordoppen mee. Wil je geen hotels zoeken, dan kun je de Rijnroute van Mainz naar Keulen als complete 7-daagse reis boeken vanaf 799 euro, met hotels en bagagevervoer. Meer opties vind je op onze routegids Duitsland.

Praktische valkuilen

• Toeristische drukte bij de Loreley: op zomerweekenden staan bussen in rijen bij het uitzichtpunt. Ga er vroeg in de ochtend heen of kies een doordeweekse dag.
• Onverwacht klimwerk: het dal is vlak, maar elke burcht ligt 100 tot 200 meter boven de rivier. Zet je fiets beneden op slot en loop omhoog.
• Bewegwijzering: volg de groene borden met "Rheinradweg" of het EuroVelo 15-logo. Bij stadscentra zoals Koblenz en Bonn raak je het spoor soms kwijt, dus laad de gpx-track vooraf in.
• Fiets in de trein: in Duitse regionale treinen mag je fiets gratis of voor een paar euro mee, in de ICE moet je vooraf een fietsplaats reserveren. Hoe dat werkt lees je in ons artikel over de fiets mee in de trein naar het buitenland.

Varianten en uitbreidingen

Heb je meer dan een week? Begin dan in Basel of Straatsburg en fiets de volledige Rijnroute tot Hoek van Holland, in totaal zo'n 1.230 kilometer. Vanaf Keulen wordt het landschap vlakker en industriëler, maar de laatste 150 kilometer door Nederland langs de Waal en de Lek zijn weer erg fraai.

Korter kan ook: alleen het Werelderfgoedstuk van Bingen naar Koblenz is 65 kilometer. Dat doe je in twee dagen, en met de trein vanuit Nederland naar Bingen en terug vanuit Koblenz heb je een perfect lang weekend.

De Rijnroute is de fietsvakantie die iedereen een keer moet doen. Vlak genoeg voor je eerste tocht, indrukwekkend genoeg om nog jaren over te vertellen, en met een glas riesling aan het water als beloning na elke etappe. Zet hem op je lijstje voor volgend voorjaar, of pak nog snel een nazomerweek mee.

Foto: masoodaslami via Pexels.